Samenvatting van onze ministerraad
Op zaterdag 5 juli was het tijd voor onze Landelijke Ministerraad!
Wat een mooie en positieve bijeenkomst van Toekomstministers bij Bouwurk, het Friese mienskipshûs in het hart van Leeuwarden, een tijdelijke kathedraal van goed voorouderschap.
Minister Anne Graswinckel begeleidde een bijzondere maaksessie langs de betekenis van ons ‘persoonlijke ministerschap’. Welke ingrediënten zijn onontbeerlijk om minister van de toekomst te kunnen zijn? Door welke groeipijnen moeten we heen? En welk toekomstlandschap geven we samen vorm?
In de tweede maaksessie, ‘Horizon van de Toekomst’, begeleid door Yasser Ballemans, gaven jonge makers hun visie mee op de wereld over 200 jaar. De borden werden gedragen als protestbord, als boodschap aan de toekomst!
Al deze methodes en nog veel meer komen binnenkort in de Toolkit van het Ministerie van de Toekomst, zodat iedereen zelf aan de slag kan met maaksessies en plekberaden voor de toekomst, waar dan ook.
MAAK met DWAAn, van Anne graswinckel
Welk zaadje plant ik als Minister van de Toekomst? Waar groeit dat zaadje in
de toekomst tot uit? Hoe kan jouw Ministerschap hier van betekenis voor zijn?
Deze vragen waren de basis van het grootse onderzoek tijdens de
Ministerraad op 5 juli. Want met de aanwezige ministers stelden we al snel vast: Het is wat met die poly-megacrisis in onze wereld. Hoe draag ik bij?
Lijfspreuk van het onderzoek was:
“We kunnen er niet bovenover,
we kunnen er niet onderdoor,
oh nee, we moeten er wel dwars doorheen” — Michael Rosen
Het onderzoek was een uitnodiging om het onbekende te omarmen en samen iets nieuws te creëren. Niet alleen pratend. Niet alleen vanuit de linkerhersenhelft, niet vanuit het probleem dat een oplossing zoekt. We werkten vanuit een persoonlijk onderzoek. Om samen nieuwe woorden te vinden. Begint daar niet de verandering en beweging? Door de wereld te onderzoeken vanuit andere perspectieven, vanuit de kracht van verbinding en verbeelding. Een maaksessie biedt geen kant-en-klare
antwoorden maar laat voelen hoe waardevol het proces van samen maken is. Een reis waarin je niet de oplossing maar het contact met jezelf en elkaar ontdekt.
Een stappenplan waarin elke sessie bestaat uit een aantal basis-ingrediënten:
1. We zoeken met een vraag
2. We beginnen bij onszelf
3. We onderzoeken met hart, hoofd en handen
4. We kiezen en delen samen onze belangrijke inzichten
5. We maken met onze inzichten iets nieuws
We begonnen met een aantal oefeningen uit DWAAN (DOEN). Een routekaart werkvormen waarmee je een idee of droom, uitbouwt naar een community-project. Een reis die begint bij een droom en dan als een goed verhaal de stappen van die reis van de held volgt. Gemaakt in 2023/2024 vanuit Arcadia en Keunstwurk. Een methode die energie en verbinding geeft door naar een de andere kant van plannenmakerij te onderzoeken. Weg met de geeltjes, flipovers en powerpoints!
We onderzochten de groep met de werkvorm ‘Alle ballen verzamelen’. We onderzochten onze gedrevenheid met het tekenen van een routekaart van de oorsprong van flow naar het hier-en-nu.
Vanuit het nieuw te ontwikkelen MAAK deden we een supermenselijk onderzoek (de kunstenaarsmindset in een werkvorm) naar onze dromen en teleurstellingen. En uiteindelijk deelden wij onze inzichten op een zwevende kaart van ons ministerschap. Vanuit die zwevende kaart ontstonden de volgende inzichten van de wij, groep. Inzichten die we verdiept hebben met het tegengeluid. Een klein plekberaad.
- Intergenerationeel werk.
- Bewegen op de gevoelslaag: er is verschil tussen emotie en gevoel
- Samen verward en ongeduldig
- Radicale empathie
- Stap van ik naar wij
- Maak ruimte voor rouw
- Vertragen en verstillen
- Houd (actieve) hoop en temper verwachtingen
- Maak van onderstroom de bovenstroom en zoek bondgenoten
En wat voor jullie nu misschien een vaag rijtje inzichten lijkt, is dit voor de
deelnemers een lijst met stappen die zij kunnen integreren in hun ministeriële werk. Voor eenieder betekent een andere stap naar de stip op de horizon.
Mijn inzicht die dag? Dat bewegen op de gevoelslaag energie en verbinding geeft. En dat het mij als minister sterkt om dat pad nog vaker in te slaan in mijn werk. En niet in compromissen mee te bewegen met de systemische boventoon.
Dank alle lieve ministers voor het meebewegen. En Arcadia’s Bouwurk en
de wind en regen voor de luidruchtige, levendige buitenwereld waarop wij
konden dansen.
De basis van de werkwijze
Het gedachtegoed en werkwijze die de basis vormen van deze de serie van oefeningen (DWAAN en MAAK) is een combinatie van deep democracy, de hero’s journey, de kunstenaarsmindset en jarenlang makerschap met als basis theater. Tijdens de Ministerraad aangeboden door Sara Scholten en Anne Graswinckel.
⮕ Deep Democracy (Arnold Mindell, Greg & Myrna Lewis) is ontworpen om diversiteit en spanningen in groepen te benutten met als doel tot diepere inzichten en gezamenlijke besluiten te komen. Dit helpt om complexe maatschappelijke en culturele vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken te benaderen. Het bevordert open dialogen, brengt diverse perspectieven samen en zorgt voor een veilige ruimte om complexe vraagstukken collectief te verkennen.
⮕ De hero’s journey (Joseph Campbell) is een raamwerk dat deelnemers uitnodigt hun rol in het grotere verhaal te zien. De groep gaat mee op een avontuur vol uitdagingen, reflectie en transformatie. De stappen bieden structuur en geven ruimte om obstakels en onzekerheden als kansen te zien, zowel op persoonlijk als collectief niveau, waardoor diepere betrokkenheid en betekenisvolle oplossingen worden bereikt.
⮕ De kunstenaarsmindset (Merlijn Twaalfhoven) vraagt om het loslaten van oude zekerheden en de wereld met een open blik tegemoet te treden. Toegepast door Anne Graswinkel in De Verdwaalatlas (eerste druk 2022). Tijdens maakdagen wordt deze mindset ingezet om vaste denk-overlegpatronen los te laten en intuïtie en creativiteit centraal te stellen. Het daagt deelnemers uit om te experimenteren, verbinding te maken met hun eigen verbeelding en andere, onconventionele antwoorden te vinden op complexe vraagstukken.
Met dank aan de Stichting DOEN, Vriendenloterij Fonds & Arcadia







